Przetarg na opracowanie koncepcji tzw. kolei metropolitalnej ogłosiła Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia. GZM akcentuje przy tym wieloletni horyzont przedsięwzięcia; dopuszczając różne technologie i rozwiązania - z wykorzystaniem np. obecnych linii, jak i budowę zupełnie nowych.

Chcemy je odbudować, ponieważ transport szynowy może być zbawienny dla dróg, zatłoczonych dzisiaj przez samochody osobowe. Nawet drobna kolizja w godzinach szczytu może skutecznie sparaliżować ruch pomiędzy kilkoma miastami Metropolii. przewodniczący zarządu GZM Kazimierz Karolczak O ogłoszeniu przetargu poinformowała w czwartek rzeczniczka GZM Kamila Rożnowska. Jak zasygnalizowała, koncepcja powinna być gotowa na początku grudnia br.

Jak zaznaczył, cytowany w informacji Rożnowskiej, przewodniczący zarządu GZM Kazimierz Karolczak, kolej jest podstawą transportu publicznego w wysokorozwiniętych miastach i obszarach metropolitalnych. W tym jednak regionie przez ostatnich 30 lat obserwowany jest spadek znaczenia tego środka transportu.

„Chcemy je odbudować, ponieważ transport szynowy może być zbawienny dla dróg, zatłoczonych dzisiaj przez samochody osobowe. Nawet drobna kolizja w godzinach szczytu może skutecznie sparaliżować ruch pomiędzy kilkoma miastami Metropolii” - przypomniał Karolczak.

Koncepcja ma odpowiadać na najważniejsze pytania dotyczące organizacji transportu szynowego na terenie Metropolii. Jak podała Rożnowska, to kwestie m.in. ewentualnego zakupu nowych pociągów, które mogłyby uzupełnić już teraz funkcjonujące połączenia na najbardziej popularnych trasach, a także kierunków rozwoju metropolitalnej sieci połączeń kolejowych w przyszłości (ze wskazaniem optymalnych dla tego obszaru modelu czy technologii).

Podstawą dokumentu powinny stać się m.in. ustalenia powstającego obecnie studium transportowego, którego część związana z tzw. modelem ruchu (czyli przemieszczaniem się pasażerów w obrębie i okolicach GZM) ma być gotowa we wrześniu br. (całość studium ma być ukończona w 2019 r.).

Zgodnie z uwagami wstępnymi do opisu przedmiotu zamówienia, odbudowa znaczenia i pozycji transportu szynowego w regionie wymaga budowy systemu Kolei Metropolitalnej. Przedsięwzięcie to będzie miało jednak horyzont co najmniej dekady, a więc może być realizowane w perspektywie finansowej UE 2021-2027.

Zamawiający traktują opracowanie koncepcji jako czynnik przybliżający przygotowanie projektu, który zapewni stworzenie Kolei Metropolitalnej. Wymagają przy tym zastosowania tzw. metod inżynierii systemów oraz przygotowywania dokumentu w czterech etapach; w każdym z nich z zastosowaniem procedur weryfikacji i walidacji proponowanych rozwiązań.

Pierwszy etap to opracowanie założeń, drugi to opracowanie wymagań systemowych dla koncepcji, kolejny to projekt wysokiego poziomu, a ostatni to projekt szczegółowy. Wszystkie prace nad dokumentem powinny zakończyć się do 3 grudnia.

„Zastosowanie podejścia systemowego pozwala oczekiwać uwzględnienia wszystkich uwarunkowań i czynników oddziałujących na pasażerski transport kolejowy w Metropolii. Ten atrybut narzędziowy powinien sprawić, że w przygotowanym projekcie koncepcji Kolei Metropolitalnej nie zostanie pominięty żaden istotny problem do rozwiązania” - oceniają autorzy opisu przedmiotu zamówienia.

Metropolia zamierza przeznaczyć na przygotowanie koncepcji nieco ponad 200 tys. zł (bez VAT). Na oferty czeka do 5 lipca br. W ich ocenie zamierza posługiwać się kryteriami: ceny (40 proc.), doświadczenia wykonawcy (30 proc.) oraz przygotowania projektu koncepcji rozwoju systemu transportowego (poprzez budowę nowej linii tramwajowej) z wykorzystaniem metodyki inżynierii systemów, według wskazanej metodologii (30 proc.).

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia powstała 1 lipca 2017 r., a zaczęła formalnie działać od 1 stycznia 2018 r. Organizacja - mocą ustawy przygotowanej specjalnie dla tego regionu - zrzesza 41 miast i gmin centralnej części woj. śląskiego, zamieszkałych łącznie przez blisko 2,3 mln osób. Z mocy ustawy ma zajmować się m.in. transportem publicznym.

GZM utworzyła już Zarząd Transportu Metropolitalnego, który przejmie na jej terenie funkcję organizatora komunikacji od dotychczasowych organizatorów - planowo od 2019 r. Od początku br. Metropolia zapewniła wspólną taryfę i bezpłatne przejazdy dla dzieci do 16 lat. Obecnie pracuje nad biletem obejmującym możliwość przejazdów Kolejami Śląskimi. Docelowo kolej metropolitalna ma stać się częścią spójnej sieci komunikacyjnej w GZM.

Zgodnie z tegoroczną uchwałą budżetową Metropolii, w tym roku jej dochody mają wynieść ok. 360 mln zł (w tym blisko 330 mln zł z zapewnionego ustawowo udziału w podatku PIT oraz 30 mln ze składek członkowskich). Szacowane w prognozie finansowej dochody GZM w 2020 r. to ok. 380 mln zł (w tym ponad 340 mln zł z PIT).